Δέκα κίνδυνοι για την ανδρική γονιμότητα

Η λαχτάρα για την απόκτηση ενός παιδιού και ο κοινωνικός, πολλές φορές πόνος της στειρότητας, αποτελούσαν από τις αρχές της ανθρωπότητας, κομμάτι της ζωής. Το πρόβλημα της υπογονιμότητας είναι πολύ συχνό.

Μόνο στην Ευρώπη, η συχνότητα της υπογονιμότητας είναι περίπου 14% (σύμφωνα με τα στοιχεία του National Collaborating Centre for Women’s and Children’s Health). Υπολογίζεται πως στο 40-50% των υπογόνιμων ζευγαριών το πρόβλημα εντοπίζεται στον άνδρα αποκλειστικά ή και σε συνδυασμό με αναπαραγωγικά προβλήματα και της συντρόφου του, αν και μερικοί άνδρες ακόμα και σήμερα αμφισβητούν σθεναρά τη πιθανή συμμετοχή τους στο πρόβλημα της γονιμότητας.

Το κακό είναι ότι οι παθήσεις που προκαλούν υπογονιμότητα στον άνδρα δεν δίνουν κατά κανόνα συμπτώματα, κι έτσι αναγνωρίζονται μόνο μετά από άκαρπη προσπάθεια του ζευγαριού για τεκνοποίηση.

Τι λοιπόν επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα του σπέρματος και άρα και την γονιμότητα ενός άνδρα;

1. Παχυσαρκία

Το αυξημένο σωματικό βάρος και η παχυσαρκία (δείκτης μάζας σώματος < 20kg/m2) επηρεάζουν αρνητικά τις παραμέτρους του σπέρματος. Πιθανοί λόγοι η επίδραση του λίπους σε μια σειρά από ορμόνες και πεπτίδια, όπως η διαταραχή της σχέσης ανδρογόνων/οιστρογόνων. Στις περιπτώσεις που υπάρχει αυξημένο σωματικό βάρος, έχει βρεθεί πως όταν τελικά ο δείκτης μάζας σώματος ξεπεράσει το 25-30 kg/m2 υπάρχουν σημαντικές αλλοιώσεις τόσο στην μορφολογία των σπερματοζωαρίων όσο και στο γενετικό υλικό (στο DNA) που μεταφέρουν.

2. Κάπνισμα και εξαρτησιογόνες ουσίες

Γνωρίζουμε πως ο καπνός αλλά και τα προϊόντα της καύσης του λευκού χαρτιού που τον περικλείει, έχουν βλαπτική επίδραση στην γονιμότητα ενός άνδρα. Έτσι υπάρχουν αρκετές μελέτες δημοσιευμένες σε επιστημονικά περιοδικά, που αποδεικνύουν πως το κάπνισμα και οι εισπνεόμενες ουσίες προκαλούν το λεγόμενο «οξειδωτικό stress» και βλάπτουν τη γονιμοποιητική ικανότητα του σπέρματος, ακόμη και αν οι παράμετροι του σπέρματος είναι φυσιολογικές. Στους καπνιστές 20 τσιγάρων ημερησίως και πάνω έχει βρεθεί ότι τα σπερματοζωάρια δεν μπορούν να «κολλήσουν» πάνω στο ωάριο, ακόμη και βλάβες στο DNA, δηλαδή το γενετικό υλικό. Οι επιπτώσεις είναι πολύ σημαντικότερες στους άνδρες που δεν έχουν φυσιολογικές παραμέτρους σπέρματος, αφού το κάπνισμα επιδεινώνει τον αριθμό, την κινητικότητα και τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων. Και μη ξεχνάμε ότι ο όρχις διαθέτει υποδοχείς νικοτίνης, αλλά και κανναβιδοειδών και επομένως αρνητική επίπτωση έχουν και η μαριχουάνα και η κάνναβης. Επίσης η κοκαΐνη επηρεάζει αρνητικά τη γονιμότητα, αφού μειώνει τη κινητικότητα και διαταράσσει τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων. Σημαντικό είναι το γεγονός ότι η διακοπή του καπνίσματος και ουσιών αναστρέφει αυτή την κατάσταση.

3. Κινητό τηλέφωνο και άλλες ακτινοβολίες

Πολλά ακούμε αλλά λίγα γνωρίζουμε για το θέμα, αφού δυστυχώς υπάρχει μόνο μια επιστημονική μελέτη που δείχνει πως η πολύωρη χρήση του κινητού μπορεί να επηρεάσει σημαντικότατα την γονιμότητα των ανδρών. Βέβαια ήδη ήταν γνωστό, πως κάθε είδους έντονη και πολύωρη ακτινοβολία μπορεί να βλάψει την παραγωγή των σπερματοζωαρίων. Αυτός εξάλλου είναι και ο λόγος που για την ιατρική κοινότητα αποτελεί πάγια πλέον τακτική η κρυοσυντήρηση του σπέρματος των ανδρών με καρκίνο πριν την έναρξη της ακτινοθεραπείας / χημειοθεραπείας τους, αλλά και όσων έχουν πτώση της ποιότητας του σπέρματος και δεν είναι ακόμη σε προσπάθεια τεκνοποίησης.

4. Διατροφή

Τροφές πλούσιες σε αντιοξειδωτικά είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την αναπαραγωγική υγεία ενός άνδρα. Αντιοξειδωτική δράση έχουν οι πλούσιες τροφές σε βιταμίνη Α (όπως το τυρί), σε βιταμίνη C (εσπεριδοειδή) και σε βιταμίνη Ε (ηλιόσποροι), καθώς επίσης τα τρόφιμα πλούσια σε ωμέγα 3 λιπαρά (ψάρια) και ψευδάργυρο (στρείδια) και το φολικό οξύ (μπρόκολο). Τέλος φασόλια και αγκινάρες έχουν υψηλές συγκεντρώσεις αντιοξειδωτικών.

5. Συμπληρώματα άγνωστης προέλευσης και αναβολικά

Τα συμπληρώματα πολλές φορές περιέχουν ουσίες βλαβερές και για τη γονιμότητα και πρέπει να λαμβάνονται μόνο μετά σύσταση γιατρού. Και φυσικά, όπως επανειλημμένα έχει τονισθεί, ένας από τους μεγαλύτερους εχθρούς της γονιμότητας είναι η χρήση αναβολικών από τους άνδρες! Τα αναβολικά και ιδιαίτερα η χορήγηση τεστοστερόνης διακόπτει την σπερματογένεση και προκαλεί τεράστιες ορμονικές μεταβολές. Τελευταίες μελέτες επίσης έχουν δείξει πως ο ζεστός καφές ή το τσάι που σερβίρονται σε πλαστικά ποτήρια προκαλούν την παραγωγή οιστρογόνων που με καθημερινή συχνή χρήση βλάπτουν την γονιμότητα.

6. Αύξηση της θερμοκρασίας των όρχεων

Αν αντιλαμβανόμασταν τα μηνύματα του σώματός μας, οι άνδρες θα φρόντιζαν ώστε οι όρχεις να μην εκτίθενται σε μεγάλες θερμοκρασίες. Ενώ οι ωοθήκες στις γυναίκες βρίσκονται προστατευμένες στο εσωτερικό του σώματός τους, οι όρχεις βρίσκονται έξω από το σώμα. Και αυτό όχι για αισθητικούς λόγους, αλλά λειτουργικούς. Η θερμοκρασία τους πρέπει να είναι χαμηλότερη από αυτήν του υπόλοιπου σώματος για να λειτουργούν! Έτσι, οτιδήποτε διαταράσσει αυτή την θερμοκρασιακή διαφορά μπορεί να βλάψει την ανδρική γονιμότητα (γι’ αυτό και στα παιδιά που έχουν κρυψορχία, δηλαδή οι όρχεις παραμένουν μέσα στο σώμα πρέπει να παρέμβουμε νωρίς και να αποκαταστήσουμε τη θέση τους στο όσχεο). Η παχυσαρκία, η καθιστική εργασία, τα στενά εσώρουχα που είτε δεν αποτελούνται αποκλειστικά από βαμβάκι, είτε φέρνουν τους όρχεις σε στενή επαφή με το θερμότερο ανθρώπινο σώμα, τα στενά παντελόνια αλλά και η πολύωρη χρήση των laptops (η θερμοκρασία τους μπορεί να φθάσει τους 70ο C) που όταν τους έχει κανείς στα γόνατά του, εκπέμπουν την θερμότητα στους όρχεις. Μελέτες έχουν δείξει αύξηση της θερμοκρασίας των όρχεων από χρήση φορητών υπολογιστών στα γόνατα κατά 2-3ο C που είναι ικανή να περιορίσει τη σπερματογένεση. Όλα αυτά δίνουν μια καλή ιδέα από το πώς πολλές καθημερινές συνήθειες μπορεί να βλάψουν την ανδρική γονιμότητα. Φαρδιά εσώρουχα και παντελόνια, συχνά διαλλείματα στους εργαζόμενους σε καθιστική θέση είναι απλές συμβουλές γονιμότητας. Επίσης μία συχνή πάθηση, η κισροκήλη, που διαγιγνώσκεται στο 15-20% των ανδρών, θεωρείται ότι έχει αρνητική επίδραση στο σπέρμα και λόγω αύξησης της θερμοκρασίας στους όρχεις. Το 40% των ανδρών με κιρσοκήλη θα έχουν επηρεασμένες παραμέτρους σπέρματος. Η αντιμετώπιση της κιρσοκήλης είναι χειρουργική. Σήμερα εφαρμόζεται η μικροχειρουργική θεραπεία που είναι και πιο αποτελεσματική με ελάχιστες επιπλοκές, και πρακτικά δεν έχει επίπτωση στον ασθενή αφού επανέρχεται την επόμενη ημέρα από το χειρουργείο στις ασχολίες του.

7. Λοιμώξεις

Στους κινδύνους που πιθανά μπορεί να προκαλέσουν υπογονιμότητα, όπως πλέον είναι γνωστό, υπεισέρχονται τόσο τα σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα όσο και ύπαρξη διαφόρων μικροοργανισμών που δεν μπορούν φυσικά να ανιχνευθούν με μια απλή παρατήρηση στο μικροσκόπιο. Μικροοργανισμοί όπως N. gonorrhoeae, C. trachomatis, Trichomonas vaginalis, Ureaplasma urealiticum, είναι μερικοί μόνο από αυτούς που, για το καλό της γονιμότητας, δεν θα ήταν καλό να ανιχνεύονται στο σπερματικό υγρό! Η ύπαρξή τους ή των φλεγμονών των γεννητικών οργάνων (π.χ. προστατίτιδα, επιδιδυμίτιδα) που είναι δυνατόν να προκαλέσουν, έχουν ως αποτέλεσμα την αλλαγή στην ποιότητα του σπέρματος. Πολλές φορές οι λοιμώξεις αυτές γίνονται χρόνιες και δεν δίνουν συμπτώματα. Γι΄αυτό πρέπει κάθε άτυπη ενόχληση στην γενετική περιοχή να διερευνάται. Και δεν είναι μόνο αυτό: μια χρόνια λοίμωξη σε έναν άνδρα μπορεί να οδηγήσει στην απόφραξη των πόρων από όπου μεταφέρονται τα σπερματοζωάρια και συνεπώς μπορεί μεν να παράγονται φυσιολογικά αλλά ίσως δεν καταφέρνουν να φτάσουν στην ουρήθρα (αποφρακτική αζωοσπερμία).

8. Τραυματισμοί γεννητικών οργάνων

Τραυματισμοί των όρχεων που μπορεί να συμβούν κατά τη διάρκεια της ζωής, εάν δεν αντιμετωπιστούν άμεσα μπορεί να έχουν συνέπειες στη γονιμότητα μακροπρόθεσμα. Μπορεί όλοι να μιλούν για την σημασία της άσκησης στην διατήρηση της καλής φυσικής κατάστασης, ωστόσο η ανδρική γονιμότητα, και πιο συγκεκριμένα οι όρχεις μπορεί να «τραυματιστούν» κατά την διάρκεια αθλημάτων όπως οι πολεμικές τέχνες, αλλά και η ποδηλασία και η ιππασία, εφ’ όσον οι όρχεις δεν προστατεύονται. Η χρήση σπασουάρ κατά την άσκηση, ενός ειδικού τύπου εσωρούχου που διατίθεται σε καταστήματα αθλητικών ειδών προστατεύει τους όρχεις.

9. Κιρσοκήλη

Η κιρσοκήλη είναι ένα πολύ συχνό αίτιο ανδρικής υπογονιμότητας. Και μάλιστα ύπουλο αφού δεν δίνει συμπτώματα. Πρόκειται για διάταση και ανεπάρκεια των φλεβών των όρχεων (αντίστοιχο με τους κιρσούς στα Κάτω άκρα), με αποτέλεσμα διαταραχή στη λειτουργία των όρχεων. Η κιρσοκήλη επιδρά αργά, και πολλοί άνδρες με κιρσοκήλη εάν τεκνοποιήσουν σε νέα ηλικία δεν θα έχουν πρόβλημα. Σε σπάνιες περιπτώσεις η κιρσοκήλη παρουσιάζεται και σε παιδιά με αποτέλεσμα την αδυναμία περαιτέρω ανάπτυξης των όρχεων. Η αντιμετώπιση είναι χειρουργική (η πλέον αξιόπιστη μέθοδος είναι η μικροχειρουργική), τα δε αποτελέσματα εξαρτώνται από το πόσο επηρεασμένες είναι οι παράμετροι του σπέρματος πριν την εγχείρηση.

10. Ηλικία

Αν και οι περισσότεροι πιστεύουν ότι τα χρόνια δεν μετρούν στους άνδρες, παρά μόνο στις γυναίκες, αυτό δεν είναι απόλυτα ακριβές. Οι παράμετροι του σπέρματος μειώνονται με τα χρόνια και μελέτες από τράπεζες σπέρματος έχουν δείξει ότι μετά τα 40 έτη η μείωση είναι αισθητή. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει ότι ένας άνδρας στα 50 ή 60 δεν μπορεί να γονιμοποιήσει, αλλά σίγουρα θα είναι πιο δύσκολη η σύλληψη. Αυτό βέβαια εξαρτάται από τη γενικότερη υγεία του και πόσο έχει εκτεθεί στα προαναφερθέντα που παίζουν αρνητικό ρόλο στη γονιμότητα. Εδώ κρύβεται και η απάντηση στην τυπική ερώτηση των ανδρών που έχουν τεκνοποιήσει στο παρελθόν, αλλά 5, 10 ή 15 χρόνια μετά την γέννηση του πρώτου τους παιδιού παρουσιάζουν πρόβλημα γονιμότητας.

Τα μυστικά αυτά δείχνουν και τους τρόπους πρόληψης που θα βοηθήσουν κάθε άνδρα να διατηρήσει τη γονιμότητά του σε καλύτερο επίπεδο. Πάντως πριν αρχίσει τις προσπάθειες για σύλληψη, καλό είναι κάθε άνδρας να κάνει μια εξέταση σπέρματος σε ένα κέντρο γονιμότητας ή ειδικό εργαστήριο, μαζί με καλλιέργεια σπέρματος για την διάγνωση τυχόν λοίμωξης και με τα αποτελέσματα να επισκεφθεί ειδικό Ουρολόγο/Ανδρολόγο.

Στην υγειά σας!!!

Πηγή: medicalnews.gr

Read More

Φίμωση-Περιτομή

Η φίμωση είναι μία κατάσταση πολύ ενοχλητική, με δυνητικούς κινδύνους φλεγμονών ανάπτυξης κακοηθών βλαβών στη βάλανο και επικινδύνων χειρουργικών προβλημάτων, όπως είναι η παραφίμωση. Η αντιμετώπιση της φιμώσης γίνεται μόνο χειρουργικά με εκτομή της στενεμένης ακροποσθίας.

Τι είναι το φυσιολογικό επιπλέον δέρμα (foreskin);

Το δέρμα στην κορυφή του πέους φυσιολογικά διπλώνεται από μόνο του σαν μανίκι και αποσπάται από το κεφάλι του πέους αποκαλύπτοντας το. Αυτό το επιπλέον δέρμα ονομάζεται ακροποσθία (foreskin). Στα νεογέννητα μωρά κάτω από την επιφάνεια του επιπλέον αυτού δέρματος καλύπτεται το κεφάλι του πέους. Λόγω αυτού στο 95% των νεογέννητων μωρών, το επιπλέον δέρμα δεν μπορεί να τραβηχτεί προς τα πίσω, το οποίο αναφέρεται ως "φυσιολογική φίμωση" ή "μη επεκτάσιμο δέρμα". Κατά την ανάπτυξη στην πρώτη παιδική ηλικία και περίπου από την ηλικία των πέντε χρόνων στο 50% των περιπτώσεων η ακροποσθία μπορεί να τραβηχτεί προς τα πίσω και να αποκαλυφθεί η βάλανος. Στους ενήλικες, το επιπλέον δέρμα είναι καλύτερο να καλύπτει μόνο το μισό ή τα 3/4 του κεφαλιού του πέους για αισθητικούς, πρακτικούς λόγους και θέμα υγιεινής.

Είναι φυσιολογικό να έχουμε μη επεκτάσιμο επιπλέον δέρμα;

Μέχρι την ηλικία των πέντε ετών, υπάρχει ποικιλία όσον αφορά στην αναλογία με την οποία προσκολλάται το επιπλέον δέρμα στο πέος. Μερικές φορές μπορεί να υπάρχει συσσώρευση μίας άσπρης εκροής που ονομάζεται "σμήγμα" δίνοντας την εμφάνιση "άσπρων μαργαριταριών" κάτω από το δέρμα. Μερικές φορές το επιπλέον αυτό δέρμα φουσκώνει κατά την ούρηση αλλά δεν υπάρχει κάποιο άλλο πρόβλημα. Είναι εξολοκλήρου μέσα στα φυσιολογικά όρια και δεν χρειάζεται να προκαλείται ανησυχία.

Είναι φυσιολογική η ύπαρξη μη διατατής ακροποσθίας;

Εάν οι γονείς καταφύγουν στην πρακτική ασκήσεων αποκάλυψης της βαλάνου, θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί, έτσι ώστε να μη δημιουργήσουν αιμορραγίες και τραύμα, το οποίο μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα της φιμώσης. Βίαια προσπάθεια θα πρέπει να αποφεύγεται, γιατί θα προκαλέσει πόνο και την πιθανότητα ανάπτυξης του οξέος χειρουργικού προβλήματος της παραφίμωσης που χρήζει άμεσης ιατρικής αντιμετώπισης.

Πότε η φίμωση είναι πραγματικό πρόβλημα;

Σε ένα αγόρι με φίμωση, το χειρουργείο απαιτείται εάν υφίσταται τα παρακάτω προβλήματα:

• δημιουργία ουλής του δέρματος στην άκρη.
• συνεχείς μολύνσεις.
• ζόρισμα και μόνο κάποιες σταγόνες, όταν τα ούρα περνάνε την παραμόρφωση που υπάρχει (πρήξιμο και μη ικανότητα να επιστρέψει πίσω πάλι το τραβηγμένο επιπλέον δέρμα).
• όταν εμφανιστούν λειτουργικά σεξουαλικά προβλήματα.

Τι εννοούμε με τον όρο περιτομή;

Είναι μία από τις πιο παλιές επεμβάσεις που είναι γνωστές στην ανθρωπότητα. Βασικά περιλαμβάνει την αφαίρεση του επιπλέον δέρματος από την άκρη του πέους. Υπάρχουν πολλοί λόγοι για να κάνει κάποιος την συγκεκριμένη επέμβαση.

• Ως θεραπεία: στην πραγματική φίμωση.
• Ως προληπτικό βήμα: σε παιδιά με συνεχόμενες ουρολογικές λοιμώξεις (η αφαίρεση αυτή μειώνει τον κίνδυνο εμφανίσεως καρκίνου στο πέος και σεξουαλικών μεταδιδόμενων νοσημάτων).
• Για λόγους θρησκεύματος: στους μουσουλμάνους και Εβραίους.
• Για κοινωνικούς λόγους: να μοιάζω με τον μπαμπά ή τον αδερφό.
• Για λόγους ρουτίνας: σε μερικές χώρες η αφαίρεση αυτή πραγματοποιείται σαν μορφή ρουτίνας.
• Ως βελτίωση της σεξουαλικής λειτουργίας.

Τι περιλαμβάνει μία τέτοια αφαίρεση; Υπάρχουν επιπλοκές;

Μία τέτοια επέμβαση στα παιδιά συνήθως πραγματοποιείται κάτω από γενική αναισθησία, ως διαδικασία μίας μέρας και για τους ενήλικες κάτω από τοπική αναισθησία. Η επέμβαση διαρκεί περίπου 30 λεπτά. Τα ράμματα απορροφούνται και έτσι δεν απαιτείται αφαίρεση. Μπορεί να υπάρξει μία ποικιλία βαθμού πρηξίματος και το πέος ίσως δείχνει σε άσχημη κατάσταση για περίπου μία εβδομάδα. Καθώς το κεφάλι του πέους δεν έχει εκτεθεί, υφίσταται κατά τη διάρκεια και στο τέλος δημιουργείται μία κρούστα του επουλωμένου τραύματος. Η αιμορραγία είναι σπάνια επιπλοκή και συνήθως κατασταλάζει αυτόματα.

Υπάρχουν άλλες εναλλακτικές πέρα από την αφαίρεση του επιπλέον δέρματος;

Στην επέμβαση, η οποία ονομάζεται πλαστική της ακροποσθίας (prepucioplasty) ο στενεμένος δαχτύλιος διατέμνεται από τη μία πλευρά ως την άλλη και ράβεται κατά μήκος. Αυτό πλαταίνει στο στένεμα, χωρίς να αφαιρεθεί το επιπλέον δέρμα. Για να είναι επιτυχημένη η συγκεκριμένη επέμβαση, τα αγόρια πρέπει να κάνουν αυτοανάκληση μετά την επέμβαση για δύο-τρεις μήνες.

Συμπέρασμα

Μη αναδιπλώμενη ακροποσθία μπορεί να είναι μέρος της φυσιολογικής διαδικασίας ανάπτυξης σε αγόρια κάτω των τεσσάρων ετών. Η αφαίρεση ενδείκνυται σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων μολύνσεων, ή εάν υπάρχει στένεμα με σχηματισμό ουλής. Είναι μία ασφαλής επέμβαση, η οποία μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς διαμονή στην κλινική. Για ένα καλό αισθητικό αποτέλεσμα και ελάχιστες επιπλοκές, πρέπει να πραγματοποιηθεί από έναν καλά εξειδικευμένο πλαστικό ή χειρουργό ουρολόγο.

Στην υγειά σας!!!

Read More